Thực tập lòng biết ơn

Chúng ta đang được sống trong một thời đại "vội vàng". Bạn có thể nhìn thấy điều đó một cách rất là rõ ràng. Chúng ta dậy vội, chuẩn bị vội, ăn sáng vội, đến chỗ làm vội, nghỉ trưa vội, về nhà vội, ăn tối vội, nói vội cũng như nghe vội… Ở cái thời đại này, cái gì càng nhanh chóng, càng tiện lợi thì được cho là càng tốt. Đã qua rồi cái thời phải đến thư viện để tìm kiếm thông tin, đã qua rồi cái thời mà ta phải cúi mặt đọc cả chục trang web, đã qua rồi cái thời ta phải hàng giờ xem youtube… bây giờ, chúng ta có thể học mọi thứ, biết mọi thứ qua tiktok, kể cả đạo Bụt.  Và sống với cái guồng máy đó, ta mất đi một cơ hội quý giá để được tiếp xúc với những điều tươi đẹp nhất trong cuộc sống của mình.


Thực tập biết ơn là một phương pháp rất đơn giản nhưng lại rất mầu nhiệm. Thực tập biết ơn giúp chúng ta nhận ra được nhiều điều mà chúng ta đã bỏ lỡ vì đã sống quá vội vàng.

Biết ơn là một hạt giống quý của tình yêu thương, nhờ vào cái biết và cái ơn mà thương người, thương vật, thương mọi loài và thương cả đất mẹ.

Chẳng may, ta đang ở trong tình cảnh tang thương hay tuyệt vọng nhất, nhưng nếu ta còn giữ được cho mình lòng biết ơn là ta còn có được cho mình một chiếc bè để vượt qua được tình trạng ấy. Như Thầy đã từng dạy: "chừng nào ta còn biết ơn, chừng đó ta còn hạnh phúc".


Thực tập:


Về hình thức, 

Thực tập biết ơn theo con đường của hiểu và thương chỉ yêu cầu bạn viết 10 điều biết ơn mỗi ngày. Tất nhiên, bạn có thể viết nhiều hơn, nhưng 10 điều là tối thiểu. Điều này rất quan trọng, khi ta mới bắt đầu, tâm ta rất vị kỷ, nó cho rằng mọi thứ "phải" như vậy, nó mặc định hết thảy mọi thứ. Người bạn đời phải thương nó, cha mẹ phải thương nó, đang sống trong hòa bình là hiển nhiên… nên tâm ta chả bao giờ ghi nhận và biết ơn bất cứ cái gì.

Ta có thể viết lời biết ơn của mình trên điện thoại, laptop hay bất kì đâu. Nhưng Lợi khuyến khích bạn viết tay trên một quyển sổ trong thời gian đầu. Viết tay, bạn phải viết chậm hơn và thế, bạn suy ngẫm lâu hơn, bạn có nhiều thì giờ hơn để lắng nghe mình trong lúc thực tập và điều đó gieo cho bạn lòng biết ơn thật sự - thứ sẽ giúp cho bạn thoát khỏi trạng thái "phải" thực tập.


Trên con đường của hiểu và thương, phương pháp thực tập biết ơn của chúng ta có sáu tiến trình chính: 

1 là, viết đều đủ 10 điều biết ơn cho đến khi tâm ta thấy được những thứ mà tâm hay dễ bỏ qua nhất: biết ơn thức ăn, không khí, môi trường hay thân tâm.

2 là, trong lúc viết, ta quán sát lại tâm hình, để nhận dạng, gọi tên tâm đang vận hành. 

3 là, trong lúc viết lời biết ơn, ta quán sát pháp (đối tượng của tâm, đối tượng của lòng biết ơn).

4 là, trong lúc viết lời biết ơn, ta quán sát lại nhân của pháp.

5 là, kết thúc lời biết ơn, ta viết nên lời hứa và lời nguyện ước để trả ơn mà pháp đã mang để cho ta.

6 là, ta dùng các chất liệu trong các ngày thực hành biết ơn (tối thiểu là 28 ngày) để viết một lá thư chữa lành cho mình hoặc chữa lành mối quan hệ của mình với pháp.

Chúng ta từng tự thực tập các tiến trình theo kiểu cuốn chiếu, nghĩa là khi chắc chắn đạt được tiến trình 1 rồi, thì ta sang 2, nhưng cũng đồng thời thực hiện lại cái 1.


Cụ thể, tiến trình 1,

Bình thường, tâm thức ta rất vị kỷ, rất ít khi biết ơn điều gì. Và khi ta bắt nó phải biết ơn, tâm tham ta liền vận hành rất mạnh. Nó chỉ biết ơn khi nó được nhận một cái gì đó, một điều gì đó cảm thấy dễ chịu và tiếp tục ra sức phủ nhận sự có mặt và lòng biết ơn cho hàng trăm thứ khác như không khí ta thở hay hơi ấm từ mặt trời, dù rằng chỉ cần lấy một trong hai thứ này ra khỏi cơ thể thì ta đã khó sống được. Vì thế, ngày qua ngày, ta viết nhiều hơn, quan sát nhiều hơn, chú tâm nhiều hơn… ta nhận ra cơn gió thổi mát chiều nay, chiếc xe vẫn hàng ngày đưa ta đến nơi làm hay cô lao công đang cực nhọc giữ cho mọi thứ thật sạch sẽ và ngay ngắn.


Tiến trình thứ 2,

Trong lúc ta viết, tâm thức của ta nhảy tán loạn lên hết. Nó thường đào bới để tìm kiếm thông tin, để cố gắng cho đủ 10 điều. Hít vào và thở ra, ta tự hỏi mình: tại sao, ta lại biết ơn điều này? Phải chăng đó là vì ta nhận được gì đó? Phải chăng vì ta cảm thấy dễ chịu?... Tham đắm, em đang có mặt ở đây đúng không?. Chúng ta ghi nhận bất kể tâm nào đạt được sinh khởi lên, quan sát nó và cho phép nó diệt đi - không dính mắc, không nuôi dưỡng tâm ấy, dù là khó chịu hay dễ chịu.

Và với sự thành thật đó, có thể chúng ta sẽ viết ít hơn 10 điều mỗi ngày do ta thấy mình có chút sân, chút chưa ưa… đối tượng của lòng biết ơn. Ta có ghi theo nhận theo kiểu: "ý thức của tôi biết ơn….", cùng với việc thường trực nhắc nhở mình rằng, đây là sự biện bạch của tri giác chứ mình chưa thật sự biết ơn.

Ta lặp đi, lặp lại việc này hằng ngày cho đến khi ta cảm nhận được lòng biết ơn thật sự: không chút mong cầu, không chút dán nhãn, không chút tham đắm, không chút dính mắc,... Đôi lúc, ta cảm nhận thấy, chỉ cần sự hiện diện của họ thôi, đã là hạnh phúc.


Tiến trình thứ 3,

Nếu như ở tiến trình 2, ta biết được rằng đôi lúc, tri giác biện bạch, huyễn hoặc để nó đạt được cái nó muốn, nó thích. Thì ở tiến trình này, ta tập quán sát pháp (tức đối tượng của tâm ý, đối tượng của lòng biết ơn) và một lần nữa thách thức tri giác và tâm ý để xem: thật là ta biết ơn chưa.

Trong lúc viết lời biết ơn, chúng ta tự hỏi mình: nếu điều này không có còn nữa ta có tiếp tục biết ơn đối tượng không? (Ví dụ: hôm nay người yêu của ta dễ thương nên ta biết ơn điều đó, nếu hôm nay người yêu không có dễ thương, ta có còn biết ơn điều đó không?). Nếu câu trả lời trong tâm tưởng của ta là không, thì ta viết xuống:  "ý thức của tôi biết ơn….", cùng với việc thường trực nhắc nhở mình rằng, đây là sự biện bạch của tri giác chứ mình chưa thật sự biết ơn.

Câu hỏi kế tiếp là: nếu cái điều này mất đi hoàn toàn thì ta có còn biết ơn nó không? Và nếu câu trả lời tiếp tục là không. Ta vẫn sẽ như viết xuống như trên. "Ý thức của tôi biết ơn….", cùng với việc thường trực nhắc nhở mình rằng, đây là sự biện bạch của tri giác chứ mình chưa thật sự biết ơn.


Tiến trình thứ 4,

Chúng ta biết rằng, một điều gì đó xảy ra điều có nguyên do và nhân duyên của nó. Nếu mà người bạn đời của ta dễ thương với ta, có phải chăng là nhờ hôm nay ta cũng dễ thương với bạn. Và nếu người bạn đời của ta hôm nay cộc cằn với ta, thì phải chăng hôm qua ta không được dễ thương với bạn. Ta tập nhìn như vậy là quán sát về nhân của pháp. Và quán sát nhiều một chút, ta dễ dàng nhận ra rất nhiều người, nhiều vật, nhiều loài… đã dành tặng cho chúng ta rất nhiều mà chẳng chút đồi hỏi gì ở ta: như mặt trời chưa bảo trái đất phải trả cho nó chút sự mát mẻ nào.

Tất cả chúng ta đều có mối tương quan, tương tức với nhau. Như Bụt đã từng dạy: tất cả chúng ta đã kết thành một đại sinh mạng. Ta tưởng rằng ta và người (vật, loài, đất mẹ…) là hai, nhưng kỳ thực là một. Ta thấy người khổ đau, cũng như thể ta khổ đau và ta thấy người được vui vẻ, hạnh phúc cũng như thể ta được vui vẻ hạnh phúc. Chính cái thấy đó, giúp ta phát khởi nên tình thương yêu giữa ta và người, giữa ta và vật, loài và đất mẹ.


Tiến trình thứ 5,

Nếu thực tập cho giỏi, đến đây, chắc chắn chúng ta đã cảm nhận được hoa trái và tình thương cũng như là lòng biết ơn chân thật rồi. Và với tình thương đó, lòng biết ơn đó. Ta sẽ tự hỏi mình: ta sẽ làm gì để điều này tiếp tục được tốt đẹp?. Ví dụ: Anh biết ơn em, người bạn đời của anh. Em đã dành rất nhiều tình yêu thương, sự cảm thông, cũng như nhẫn nại để có thể dìu dắt anh vượt qua những khó khăn, trở ngại. Đôi lúc vì anh chưa có hiểu mình lắm, nên anh đã dùng những lời nói, hành vi không có dễ thương với em. Vì thế, từ nay anh nguyện sẽ không có nói năng gì, hành động gì khi anh nóng giận cho đến khi anh đã ôm ấp được, chuyển hóa được nổi sân giận đó. Anh thật sự rất biết ơn em.

Khi chúng ta dùng chữ "nguyện", nghĩa là ta đang thiết lập một lời hứa dũng mãnh. Mà trước nhất là ta hứa với chính con người chân thật của mình và hứa với Tam bảo: Bụt, Pháp, Tăng (Tam bảo này có thể ở ngoài mình hoặc cũng có thể nằm ngay trong mình).

Nếu có điều gì đó mà ta muốn làm cho pháp như ta chưa thể hoặc ngoài khả năng của ta. Thì ta có thể dùng từ "nguyện ước". Nguyện ước cũng có nghĩa là cầu nguyện. Có những lời nguyện ước thuận duyên, thuận pháp, có được năng lượng của từ, của bi, của niệm, của định và của tuệ thì ngay một thời gian ngắn sau, điều đó được thành tựu.


6, bài tốt nghiệp.

Thông thường thì chúng ta thực tập với nhau 28 ngày biết ơn và dùng chất liệu của những ngày ấy để viết một lá thư chữa lành. Tuy nhiên nếu mà bạn cảm thấy mình chưa có sự sẵn sàng, chưa có được cái sâu sắc, chưa có được nhiều tình thương thì ta nên từ từ rồi mới làm bài thi này. Chúng ta có thể thực tập lại 28 ngày một lần nữa, như thể chúng ta đang ôn bài. Và nếu có lỡ mất hai tháng, ba tháng rồi lại một năm để thực tập mới viết được một lá thư chữa lành thì điều này cũng xứng đáng lắm. Vì trong chính chúng ta đã có người phải chịu đau khổ ba năm, năm năm thập chí là cả chục năm rồi.

Thầy kể: có một sư chú là con của một bác cán bộ ở miền bắc Việt Nam vào thời còn chiến tranh. Cha sư chú biết được con mình đi tu thì rất là tức giận, gần như là muốn từ mặt con luôn. Vì với ông đó là một nỗi nhục với hàng xóm, dòng họ và cơ quan. Có một hôm Thầy dạy cho sư chú viết một lá thư, sư chú đã dành thời gian để đi thiền hành, thiền tọa, quán sát thân tâm mình cũng như mối liên hệ của chú với cha. Chú đã viết một lá thư và bất ngờ cha chú đã trả lời lại với hơn 20 trang giấy sau bao năm cắt đứt liên hệ với chú. Chỉ một lá thư thôi, sư chú đã có thể đánh đổ được thành trì của sự giận hờn và thiết lập lại được truyền thông với cha.

Chúng ta hoàn toàn có thể làm được như sư chú và làm được nhiều hơn nữa nếu trong ta có đủ vững chãi nhờ lòng biết ơn và có đủ tình thương nhờ cái hiểu sâu sắc. 

Và không chỉ với người thân, người thương thôi. Ta cũng có thể viết một cái lá thư cho chính mình, biết ơn và xin lỗi chính mình trong thời gian qua vì chưa thấy rõ, chưa biết rõ mà gây nên lầm lỡ này, lầm lỗi kia.


Trong khi viết lá thư ấy, mình phải dùng hết những chất liệu của lòng biết ơn cho đối tượng đó trong suốt những ngày qua. Chúng ta sẽ dùng những từ ngữ đơn giản nhưng chạm sâu được vào người nhận. Chúng ta sẽ thôi "rao giảng đạo lý",  sẽ thôi nói rằng "tôi đúng hay anh sai", sẽ thôi nói rằng "tại anh không có hiểu tôi".

Đôi khi họ biết thừa những cái đó là không đúng, nhưng mà vì nó mạnh quá nên họ không có đủ khả năng để chống lại nó, để bảo vệ lấy mình. Ta phải hiểu và ta sẽ thương. Ta thương rồi, ta không có cần bắt họ phải thay đổi ngay tức khắc. Ta thương họ và sẽ đồng hành cùng họ như những "đôi bạn cùng tiến".


Biết ơn bạn, dù bạn là ai. Biết ơn vì những tình thương yêu, sự quan tâm, những điều mà bạn đã làm, đang làm và sẽ làm cho Lợi. Đôi khi là một ánh mắt, một nụ cười thôi… bạn đã dành tặng cho Lợi rất nhiều niềm vui và sự hạnh phúc. Và cái đó "có tiền cũng khó mà mua được". Lợi cũng biết là trong bản thân còn nhiều điều chưa được tốt, nhưng với sự có mặt của bạn, Lợi xin hứa và xin nguyện tiếp tục dành thì giờ để thực học, thực tập, thực tu và chia sẻ lại những kinh nghiệm ít ỏi của mình với niềm mong ước giúp được mọi người, mọi loài và đất mẹ bớt khổ đau. 

Biết ơn mọi người. 

Mong bình an luôn ở cạnh bạn, cạnh gia đình và cạnh mọi người. 

Ngày 10 tháng 07 năm 2023


Nhận xét

Đăng nhận xét

BIẾT ƠN BẠN

Mọi người cũng đọc

Tạo hóa thật là cao tay

Những bài viết dài có còn hợp thời?

Vòng vòng khắp chốn