Anh chàng chăn cừu

An nhớ trên bìa cũ có một dòng chữ rất kêu: “Cuốn sách bán chạy chỉ sau Kinh thánh”. Tuy nhiên, chính nó cũng gây rất nhiều tranh cãi (chủ yếu trong giới trẻ): Kẻ khen, người chê thậm chí có khi còn bình luận: “chỉ là đỉnh cao của marketing”.

Với An, cái hay của Nhà giả kim tựa như một bản nhạc buồn. Người vui nghe thấy chỉ bảo: hay. Nhưng với người từng trải, giai điệu ấy, có thể bóp chặt lấy con tim mình.

An không có ý định review, tóm tắt hay đưa ra nhận định gì cả. Bài này có mặt chỉ do một lần thắc mắc: Người ta có nghĩ giống mình không nhờ?. Và bất ngờ sau vài đường tra google và facebook, đúng là, chẳng ai nghĩ giống ai.

Nhà giả kim, bắt đầu bằng câu chuyện, mà sau khi bạn đọc xong cả quyển, bạn cũng chẳng thấy nó liên quan gì. Câu chuyện như sau:

“Nhà luyện kim đan cầm lấy quyển sách mà một người trong đoàn lữ hành mang theo.

Quyển sách đã cũ và long gáy nhưng ông vẫn đọc được tên tác giả : Oscar Wilde. Mở ra đọc, ông thấy có một câu chuyện về hoa thủy tiên.

Dĩ nhiên, ông không lạ gì truyền thuyết về chàng Narziss xinh trai, ngày ngày soi mặt trên hồ nước để tự chiêm ngưỡng sắc đẹp của mình. Chàng say mê chính mình đến nỗi một ngày kia nghiêng quá đà, ngã xuống hồ và chết đuối. Thế là từ nơi đó mọc lên một bông hoa đẹp, mang tên chàng Narziss nọ. Nhưng Oscar Wilde không kết thúc câu chuyện như thế mà kể rằng sau khi chàng chết, những nàng tiên trong rừng hiện ra, thấy hồ nước ngọt kia giờ đã biến thành một đầm lầy mặn vì nước mắt.

“Vì sao em khóc ?” – các nàng tiên hỏi.

“Vì em thương tiếc chàng Narziss”, hồ nước đáp.

“Phải rồi. Các chị chẳng ngạc nhiên tí nào. Và tuy tất cả chúng ta đều theo đuổi chàng nhưng chỉ mình em được chiêm ngưỡng sắc đẹp tuyệt vời ấy”.

“Chàng xinh trai đến thế ư ?”, hồ nước ngơ ngác hỏi.

“Còn ai biết điều này rõ hơn là em chứ ?” – các nàng tiên ngạc nhiên – “ngày nào mà chàng chẳng cúi người soi mình trên mặt hồ”.

Nghe thế, hồ nước im lặng hồi lâu rồi mới đáp:

“Đúng là em khóc chàng Narziss, nhưng em chưa bao giờ để ý rằng chàng đẹp trai đến thế. Em khóc chàng vì mỗi lần chàng soi người trên mặt hồ thì em mới thấy được sắc đẹp của chính em hiện lên rõ trong đôi mắt chàng”.

“Quả là một câu chuyện tuyệt vời”, nhà luyện kim đan nói.”

***

Tìm đọc những bài viết về Nhà giả kim, An chỉ tìm thấy hai bài viết về câu chuyện này và cả hai điều nói về việc yêu bản thân mình. An không có ý rằng nhìn nhận đó là sai. Ý An: đó là cái hay, vẻ đẹp của Nhà giả kim.

An nhớ mình đọc Nhà giả kim lần đầu vào năm hai đại học. Đọc xong An chỉ kết luận: "um, hay". Nhưng trong một lần trò chuyện cùng hai người bạn khác. Một trong hai đã lấy câu chuyện mà nhà vua xứ Salem kể cho Santiago nghe để nói về “hạnh phúc”. 

Anh nói, như câu chuyện, hạnh phúc chính là sự cân bằng. Nhưng anh kia lại bảo, đó là tập trung mục tiêu nhỏ nhưng không quên giấc mơ (mục tiêu lớn) của mình.

Trong đầu An: À. 

Cũng từ câu chuyện ấy An lại nghĩ hạnh phúc vừa là con đường, vừa lại là đích đến. Và rồi, An thấy hình như Nhà giả kim có một cái gì đó mà mình đã bỏ lỡ.

***

“...nhưng em chưa bao giờ để ý rằng chàng đẹp trai đến thế. Em khóc chàng vì mỗi lần chàng soi người trên mặt hồ thì em mới thấy được sắc đẹp của chính em hiện lên rõ trong đôi mắt chàng.”

Nhà giả kim cũng giống như chàng Narziss và bạn đọc lại như mặt hồ kia. Ừ thì, chàng Narziss có đẹp trai đến chừng nào đi nữa thì: kệ chàng. Quan trọng, mặt hồ đã nhìn thấy chính mình từ trong mắt chàng.

Và mình có nhìn thấy mình trong chặng hành trình của anh chàng chăn cừu Santiago.

Ngày 21 tháng 09 năm 2023

GHI CHÚ

a. Trước đây, khi chưa có nhiều chất liệu. An luôn dùng những câu chuyện trong Nhà giả kim để làm ví dụ kể cả đó là chuyện gia đình, tình yêu, đam mê, tâm linh…

b. Vì mỗi người sẽ có góc nhìn khác nhau, “trà đàm” quyển này với các bạn sẽ làm bất ngờ đấy.

c. Ảnh: Chị Kim Liên, Bán sách gây quỹ trong một dự án cộng đồng.