Hãy là đóa hoa

Viết rồi lại dừng,… rồi lại viết.

Điều đó cũng chẳng có chi làm lạ đối với An. Có những bài được chấp bút lần đầu từ nhiều năm trước nhưng mãi sau này mới được hoàn thiện. Có những bài đã yêm liềm với gió, với sương. Có những bài mà ta vốn chẳng còn nhớ là đã từng.

Nhưng với bài này thì lại khác, dù có viết, hay dừng… An vẫn không thôi nghĩ về điều ấy - cái chết của chính mình.

Khi nghĩ về điều ấy, những nỗi sợ nguyên thủy nhất của ta lại chòi dậy. Sự sống và cái chết… Còn và mất… Tiếp tục hay chấm dứt hoàn toàn. Không ai biết chắc và có lẽ vì thế mà mà những gì diễn ra “phía sau cái chết” luôn là một chủ đề tốn nhiều giấy mực của nhân loại.

Nhưng dù thế nào đi nữa, có một điều không thể sai khác - chúng ta rồi sẽ chết. Có thể nhẹ nhàng, chậm rãi hoặc vội vã, bất ngờ.

Và nếu ngày ấy có đến, hãy để An bình thản mà ra đi.

Không cần phải cố gắng duy trì nhịp đập của một con tim mà tại thân thể ấy, nhịp sống vốn đã chẳng còn.

Xin hãy mang trái tim này đến cho những ai vẫn đang còn đang chờ, đang đợi một bữa cơm ấm nồng cùng với gia đình.

Xin hãy mang lá phổi này đến cho ai đang cần để sớm mai vẫn còn có thể hít một hơi dài dưới những tán cây xanh rì tươi mát.

Xin hãy mang chiếc gan này đến cho ai mong có thêm chút dũng khí để một lần nữa được là chính mình.

Xin hãy mang quả tụy, quả thận này để cho ai đang phải cân đo từng hạt muối, hạt đường,... đang phải sống nhờ vào những chiếc máy nhân tạo.

Xin hãy mang đôi giác mạc này đến cho ai đang còn phải sờ từng tí để cảm nhận gương mặt của người thương.

Có nhờ phước lành mà ngày ấy đến với An nhẹ nhàng hơn. Xin cho phép An mang thân thể này đến các nhà trường để xin góp phần nhỏ vào việc thực tập của các bạn Y Bác sĩ.

CÒN HAY MẤT

Trong văn hóa của người Việt, mỗi chúng ta đều có hai thể là thân xác và hồn vía. Hồn vía thì lại được chia thành ba hồn (tinh, khí và thần) cùng bảy vía (với nam) hoặc chín vía (với nữ). Những câu tục ngữ như “Hồn xiêu phách (vía) lạc, Hồn vía lên mây”, hay những nghi lễ “gọi hồn, đốt vía” đã cho thấy quan niệm lâu đời về một thể phi vật chất tồn tại bên trong chúng ta và tiếp tục sau khi cơ thể vật chất này chết đi.

An là một người Việt và có lẽ cũng như mọi người, chúng ta tiếp xúc từ rất sớm với các quan niệm này qua các hình thức như thờ ông bà tổ tiên, đám ma, cúng vong,... Ngày nhỏ An cùng từng đi xem một vài lễ gọi hồn, ma nhập. Ngày ấy, An cũng sợ ma và cũng rất hay lạnh sống lưng. Những tiếng động trong đêm, những bóng sáng mập mờ hay những đốm lửa giữa không trung, cũng chẳng còn nhớ rõ nữa - có thể chỉ là một hiện tượng vật lý, khoa học nào đó, cũng có thể là An đã tiếp xúc với thế giới vô hình.

Đến khi trưởng thành rồi, An không còn nhìn thấy hay nghe thấy như xưa nữa, vì ấy mà cũng dạng người hơn, không còn sợ ma hay sợ bóng đêm. Nhưng đó cũng lúc mà ta bắt đầu tiếp xúc đến lễ tục “của người lớn” và như ông bà đã dạy “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” - những sự trùng hợp mà có lẽ nếu không có quan niệm về một thế giới vô hình thì khó lòng mà có lời giải thỏa đáng.

Và An nghĩ đến ngày mà mình chết, hồn vía mình sẽ rời khỏi thể xác này - có lẽ - vẫn sẽ ngồi cạnh thân xác ấy, ngó nghiêng nhìn các Y Bác sĩ đang cắt từng mẫu mô, tạng ra khỏi cơ thể. Và đó cũng là lần đầu cũng là lần sau cùng, An được nhìn thấy rõ ràng trái tim, lá phổi hay chiếc gan của mình.

Hoặc dĩ sẽ thấy các Y Bác sĩ ngâm cái thân ấy vào chất bảo quản, rồi hằng tháng hay gì đó sẽ có các Y Bác sĩ khác đến để xem, để mổ xẻ và cũng để ngó nghiêng từ chiếc xương, đoạn ruột hay đôi thận.

Không biết hồn vía ấy tồn tại được bao lâu, có được tự do đi lại, có được ung dung ngồi nghía thân thể hay lại phải vội vã chạy tìm “một cuộc sống mới”.

ĐI TIẾP

Trong truyền thống Theravada, chúng ta không có cái “hồn vía” bất biến nào cả. Sau khi cơ thể này chấm dứt, chúng ta sẽ đi tái sinh ngay lập tức. Điểm đến của sự tái sinh ấy có thể là cõi lành, cũng có thể là cõi dữ, điều ấy phù thuộc vào cận tử nghiệp và thức tái sinh. Việc cái chết đến bất ngờ cùng với việc thân thể bị cắt, ghép sau đó - có thể làm ta có - những tâm thức bất thiện, sợ hãi và vì thế mà ta lo rằng mình sẽ sinh vào cõi dữ sau cái chết.

Cõi dữ ấy là súc sanh, là ngạ quỷ hoặc là địa ngục - ta rồi sẽ đi đâu, về đâu?

“Mâu ơi, chuột ơi? Con là ai trước khi đến đây cùng với ba, với mẹ? Là chú chó ngày xưa luôn quấn quýt cùng mẹ Xuân? Hay là… Có lúc ba mẹ thương con lắm, cũng lúc đánh con bôm bốp. Ba con cũng xót thương chú chó, chú mèo, chú chuột,... rong ruổi sợ hãi bên đường rồi chẳng may bỏ thân dưới lằng xe, mặt phố. Cũng là ba đó, lắm lúc ba cũng giận dữ mà tìm giết cho bằng được những loài ba ghét. Rồi một ngày ba cũng chết? Liệu ba có về, có được thấy con trong hình hài mới? Có trở thành chú chó, chú mèo lang thang trên đường, trên xá hay chú cú heo rụt rè nơi góc phố?!. Hay rồi ba sẽ thành quỷ đói với cái cổ dài nhưng lại nhỏ nhưng chiếc ống. Hay phải trầm luân trong vạc dầu, giường gai, móc sắt.”

SỰ SỐNG LÀM BẰNG SỰ CHẾT

Trong lúc viết lá thư này, An luôn mở nghe bài nhạc không lời “Hẹn ước bồ công anh”, thường nghe lại các bài thơ của Thầy như “Bên mé rừng đã nở rộ hoa mai”, “Hãy gọi đúng tên tôi”, “Bướm bay vườn cải hoa vàng” và “Con cá dung thông”. An cũng đã phải đọc lướt lại “Không diệt, không sanh, đừng sợ hãi”, các bài viết trước đây của mình.

Như ngay chính lúc này, trái tim tronng lòng ngực An lại bình bình nhịp đập. Có những lúc ngực co thắt lại và cảm giác nghẹn ở cổ họng. An biết đó là gì - là nỗi sợ đang được biểu hiện ra bên ngoài.

An thường nghĩ đến khung cảnh sau khi mình chết, một anh Bác sĩ còn khá trẻ đang đưa tay đón lấy trái tim vẫn còn đang đỏ hồng trong lồng ngực An. Hay khung cảnh An đang được lấy lên từ từ trong bể hóa chất để chuẩn bị cho việc thực tập của các Y Bác sĩ.

Có lẽ vì thế mà cơ thể này sợ, nó đập luân hồi và có lẽ nó đang phản đối những điều đó.

“Này tim, này phổi, này gan,... chưa bao giờ, An có ý thức về sự có mặt của các bạn một cách rõ ràng đến thế. An thật sự rất biết ơn các bạn đã luôn yêu thương, chăm chỉ từng ngày để duy trì sự sống cho An. Ngày ấy đến và An đã rời đi, An mong các bạn có thể tiếp tục nuôi dưỡng một sự sống mới giống như cách các bạn đã nuôi sống An.”

Và nếu nhìn sâu hơn, sự sống này của An còn được nuôi dưỡng bởi muôn loài, bởi đất mẹ. Bởi từng thớt thịt của những chú heo, chú cá, chú gà,... bởi những ngọn cây, chiếc lá, bông hoa,... Trong ấy, chắc cũng chứa biết bao sợ hãi, bao tuyệt vọng và cả bao ước mong được ôm ấp, yêu thương. Muôn loài đã luôn hiến dâng sự sống của chính mình để nuôi dưỡng An.

Ngày sau, khi sự sống này không còn nữa, An cũng mong được như các chú, có thể tiếp tục hiến tặng sự sống cho những người khác. Và những gì là đất, là nước được trở về với đất, với nước. Mong rằng một ngày nọ, có những mầm non từ chút tro tàn còn sót lại, mà vươn mình đón nắng mai.

ngày 09 tháng 11 năm 2026.

Nhận xét

Mọi người cũng đọc

Tạo hóa thật là cao tay

Những bài viết dài có còn hợp thời?

Vòng vòng khắp chốn